Bedenk eerst wat de boodschap is die je wil overbrengen. Wat moet de foto uitstralen? Beschrijf dit in steekwoorden zoals: gezellig, kleurrijk, klederdracht, jong, vrolijk, samen. Een foto kan niet alles vertellen, dus kies voor een kernboodschap. Zoek daarna een foto uit die deze boodschap uitstraalt. Bij ‘gezellig’ laat je veel mensen zien, bij ‘vrolijk’ moeten er lachende mensen op staan, enzovoorts. Het is niet belangrijk dat de foto werkelijk van jouw vereniging is. Als je een foto van een andere vereniging of koepelorgansatie mag gebruiken die jouw boodschap goed kan overbrengen, dan kan je ook daarvoor kiezen. Wees kritisch, want een verkeerde foto geeft een andere boodschap. Behalve dat je hiermee je doel niet bereikt, kan het zelfs imagoschade opleveren.

Houd rekening met congruentie. Congruentie is de mate waarin twee boodschappen met elkaar overeenstemmen. Staan er serieus kijkende mensen op een foto met de tekst ‘leuk’ erbij, dan kloppen deze twee boodschappen niet met elkaar. Mensen ervaren boodschappen die niet met elkaar in overeenstemming zijn als onbetrouwbaar.

Het is niet nodig dat iedereen helemaal op de foto staat. Dat wordt vaak een foto waar veel mensen klein op staan en dat wordt een soort zoekplaatje. Kies liever voor een of twee mensen die centraal staan en snijd de foto zo bij dat zij ook het grootste deel van het beeld vullen. Laat gerust ook voeten en benen buiten beeld als een lachend gezicht je boodschap onderstreept.

Folk Inferno
Rob Zantkuijl organiseert sinds ruim een jaar, nu voor het eerst met Studentertainment ‘Folk Inferno’ in Zwolle. Het vliegende Paard, waar Folk Inferno zal plaatsvinden ligt midden in het prachtige centrum van Zwolle en blijkt een populair en druk studentencafe waar, in een bovenzaal, gedanst zal worden. Ik ben aangenaam verrast want hoe vaak worden bals die niet in tl verlichte gymzalen gehouden? De intieme sfeer en feestelijke verlichting van het zaaltje trekt ook belangstellenden die aan de bar blijvenhangen en van de live muziek genieten. Dat je zo nu en dan tegen elkaar opbotst schept eigenlijk ook een soort band.

Nooit te moeilijk, nooit te makkelijk
Een balfolk begint meestal met het uitleggen van een paar dansen. Zo kunnen beginners direct meedoen met het bal. Veel ervaren dansers komen ook meedoen om het aantaldansuren te verlengen. Doordat je in een kring danst maar ook in paren, en je daarbij zelfs wisselt van partner, leer je als nieuwkomer meteen een aantal mensen kennen. Hierdoor voel ik me na twee dansen al geen vreemde meer. Louise Marius (Miss Balfolk) legt de dansen uit en houd het simpel. Wie meer wil kiest een meer ervaren danspartner en improviseert er flink op los. Improviseren is binnen Balfolk heel normaal. Er wordt zelfs tango gedanst op een mazurka en een wals. Zo danst iedereen op zijn eigen niveau. Er wordt veelvuldig van danspartner gewisseld waarbij zowel mannen als vrouwen een danspartner benaderen. Of jongens en meisjes moet ik zeggen, want de meeste dansers zijn twintigers of nog jonger.

Verrassende muziek
De dansen mogen dan traditioneel zijn, de muziek vertoont juist veel eigentijdse invloeden. De band Boréale uit Frankrijk bestaat uit drie jonge muzikanten die naast traditioneel Europese instrumenten bijvoorbeeld ook een steeldrum bespelen. De muzikanten genieten zichtbaar van het spelen en blijken ook allemaal te kunnen dansen trouwens. Voor Boréale krijgt een beginnende band de kans een Balfolk try-out te spelen. Linksom is opgericht door enkele conservatoriumstudenten, linksom is de ‘verkeerde kantop want ‘tegen de dansrichting in’. Ze zijn een klein beetje tegendraads namelijk want ze maken hun eigen Nederlandstalige teksten op de bekende dansmelodieën. Mooie teksten trouwens.

Voor herhaling vatbaar!
Bezoekers uit Eindhoven zijn net vertrokken om nog thuis te komen. Ook ik moet weg, de laatste trein naar Amsterdam gaat straks maar het feest gaat door. Om twaalf uur zal de band niet meer versterkt spelen maar zullen de aanwezige muzikanten nog samen jammen. Ik zit in de trein nog even na te mijmeren over wat wij, organisatoren van internationale dansevenementen, zouden kunnen leren van de Balfolk organisatoren. Sfeer, live muziek, ongedwongenheid, laagdrempeligheid en improviseren. Dat zijn de steekwoorden die bij mij blijven hangen en die ik terharte zal nemen.

Dit artikel is gepubliceerd in de winternieuuwsbrief 2010 van Danslink (www.danslink.nl). Foto: Arne de Laat  http://arne.delaat.net/

Beoordeling
Sinds 2007 is Altay zijn wedstrijd het officiële Nederlandse Kampioenschap Turks Volksdansen. Het kampioenschap heeft inmiddels landelijke uitstraling en een groot effectop de verbetering van de kwaliteit van Turkse dans in Nederland, zowel op choreografisch als op technisch niveau. Door deze competitie worden de dansgroepen uitgedaagd zich te ontwikkelen en het beste uit zichzelf te halen. Een deskundige jury, waarin in 2010 voor het eerst ook het Internationaal Danstheater vertegenwoordigd is, beoordeeltde diverse groepen op uitvoering, kostumering, podiumgebruik, muziekgebruik en zuiverheid in dansmateriaal van de gekozen regio.

Integratie
In Nederland wordt Turkse Volkdans vooral beoefend door kinderen van in Turkije geboren ouders. Het levend houden van hun culturele erfgoed en de identificatie met de dans en muziekcultuur zijn belangrijke argumenten van deze jonge dansers om zich bij een groep aan te melden. Maar Turkse dans wordt ook door Nederlanders beoefend. Omdat de organisatie integratie en solidariteit hoog in het vaandel heeft staan worden niet-Turkse dansgroepen uitdrukkelijk uitgenodigd mee te doen, mits zij natuurlijk wel Turkse dans kunnen laten zien. In 2004 was Baluta uit DenHaag de eerste deelnemer binnen dit ontmoetingsprogramma, in 2009 deed Ensemble Nitsanim uit Den Haag mee en in 2010 viel Internationaal Dansensemble Paloinauit Amsterdam zelfs in de prijzen (2e prijs).

Brillen
Bij de uitslag van de juryprijs en de publieksprijs kregen degroepen nog wat opbouwend commentaar van de jury. Dedocenten en artistiek leiders krijgen tips om het volgendjaar nog beter te doen. Een van de tips die jurylid Maurits van Geel de groepen mee gaf was: ga zonder bril het toneelop. De brillenglazen reflecteren bij beweging steeds het toneellicht wat erg storend is voor de kijker. Want die kijker, daar moet het om gaan. Natuurlijk moet je plezier hebben in wat je doet, maar je moet duidelijk maken dat je hebt nagedacht over wat het publiek wil zien.

Internationale dans
In op verzoek van Marlies Juffermans, consulent culturelediversiteit van Zimihc organiseert Stichting Altays op 24april 2011 ook een festival Internationale Dans. Dansgroepenuit heel Nederland brengen in de Stadsschouwburg Utrecht dansen uit o.a. Israel, Turkije, India en de Balkan in één voorstelling. Want dansen kent geen grenzen: dans is passie, dans is vrede, dans is universeel.  Meer info www.altays.nl

Dit artikel verscheen in de winter nieuwsbrief van Danslink (www.danslink.nl)

Nostalgie in Berlijn

Een klein onderzoekje op wikipedia en diverse Balkan Beats websites leerde mij het volgende: Balkan Beats is de benaming voor de clubgerelateerde volksmuziek. De traditionele balkan-volksmuziek wordt gemixt met de moderne pop,- rock en dancemuziek. Etnische invloeden zijn de rode draad. Een variant op de Balkan Beats gebruikt Arabische, Oosterse of Latino invloeden. De laatste variant heeft zijn eigen genre-naam: Mestizo.  Balkan Beats is begin jaren ‘90 ontstaan in Berlijn waar Bosnische immigranten samenkwamen en uit nostalgie hun oude muziek draaiden. Deze muziek werd opgepikt door jonge muzikanten en dj’s in Berlijn, en geïntegreerd in hun clubmuziek.

Lowlands en Paradiso

In Nederland werd Balkan Beats ook opgepikt en geprogrammeerd op toonaangevende muziekpodia zoals Lowlands en Paradiso. In Amsterdam (Club8), Utrecht (Ekko) en Rotterdam (FuncyBalkanos) zijn regelmatig Balkan Beats party’s waar DJ Tommi, DJ Kara en anderen het publiek uit hun dak laten gaan op de dansvloer. In 2008 komt het Balkan Beats nummer ‘Mahalageasca’ zelfs in de Nederlandse hitlijsten terecht. Een samenwerking van DJ Shantel met Mahala Raï Banda ( een Roemeense Band). Balkan Beats is niet alleen muziek maar een bredere culturele stroming, waar ook een bepaald filmgenre bij hoort. De bekendste film onder liefhebbers is misschien wel ‘Black Cat, White Cat’ van Emir Kusturica.

Dansen op Balkan Beats

Bij het Amsterdams Volksdans Centrum zag ik een dans gemaakt op ‘Hir aj kam, hir aj go’ van Magnifico. Op het nummer ‘Sex’ van Goran Bregovic wordt ook op verschillende plaatsen in het land gedanst. Voor ‘Stampende Stilte’ van het Internationaal Danstheater maakte Iva Lesič een geslaagde Balkan Beats choreografie  en bands als Sultan, RaRomski omarmen deze muziekstroming, brengen ‘Sex’ en ‘Mahalageasca’ op eigen wijze ten gehore maar creëren ook hun eigen Balkan Beats stijl. Voor wie meer wil weten: Check ook Amariszi en Djordji Ferrari Orkestar. Balkan Beats is here to stay.

Dit artikel werd gepubliceerd in de nieuwsbrief van Danslink juli 2010

Het zonnetje schijnt bemoedigend als ik op mijn fiets aankom bij de Focus studio’s in Amsterdam. In studio 14 zijn al behoorlijk wat dansers zich aan het opwarmen. Ik kijk even om me heen en besluit mijn donkerrode rok aan te doen. Die is niet wijd maar wel het mooiste. Als we toch een wijde rok nodig hebben ben ik niet de enige die moet wisselen. Verder trek ik mijn grijze schoenen aan. Die zien er uit als flamenco schoenen maar de spijkertjes waardoor de stampjes zo goed klinken ontbreken. Dat is in mijn voordeel eerlijk gezegd want mijn voetenwerk is nog niet goed. Inmiddels staan bijna alle dansers voor de spiegel te dansen om zich op te warmen. Ik ben geïmponeerd maar besluit me daardoor niet te laten ontmoedigen. Ik ga er gewoon tussen staan en doe de enige combinatie die ik ken, met een gezicht alsof ik precies weet wat ik doe. De sfeer is eigenlijk best ontspannen. Veel dansers kennen elkaar waardoor er gepraat wordt. Die gespannen stilte is er natuurlijk toch al niet met al die stampende mensen met spijkertjes onder hun zolen.

We beginnen. De repetitor is zelf een fantastische danser die ons direct laat weten dat het om ‘faces’ zal gaan. “Is je voetenwerk niet zo sterk of vind je sommige passen niet lekker. Verzin dan gewoon je eigen ding en gooi vooral je emotie er in”. Hij wil vuur, passie, geluid, kracht en doet zelf even voor wat hij bedoeld. En dan beginnen we met het aanleren van een stuk choreografie uit de show. Om dat moment weet ik dat ik me zijn advies ter harte moet nemen want het is geen flamenco-achtig show ballet maar echte flamenco (Bulerias). Jammer voor mij want ik ben met mijn twee lessen Bulerias een echte beginner en het gaat me dan ook na 4 maten al boven mijn pet. De jury zal het zeker doorhebben want die hebben er echt verstand van, dus ik pas mijn strategie aan en gooi alles wat er in me zit aan passie en vuur in de strijd. Misschien wordt die poging gewaardeerd.

Als we de combinatie een paar keer voor de spiegel geoefend hebben draaien we ons om naar de achterkant van de zaal, daar zit een pianist die een stuk uit de musical gaat spelen. We leren onze dans daarop uit te voeren. In groepen dansen we de combinatie terwijl de dansers die niet aan de beurt zijn de groep aanmoedigen door het ritme te klappen en te stampen en dingen te roepen. Ik ken alleen ‘olé’ maar vind dat te afgezaagd om te roepen dus ik roep wat dingen waarvan ik denk dat het internationaal is. ‘Ajaaah’ bijvoorbeeld. Ik vergeet soms te klappen omdat ik tegelijk ook probeer nog wat te leren van de dansers die aan de beurt zijn. Tegen een jongen die naast me staat en ook nauwelijks flamenco ervaring heeft zeg ik dat het voelt alsof ik op een flamencofeest ben waar alleen dansers mogen komen. De repetitor is heel bemoedigend en positief en de sfeer nog steeds ontspannen.

Maar dan wordt het spannend. De choreograaf komt binnen en wil zien hoe ver we zijn. Als je naam wordt afgeroepen ga je op je plek staan. Je danst dan de combinatie twee keer in een groep terwijl er streng naar je gekeken wordt. Ik ben heel blij dat ik op de 2^e rij sta want dan kan ik nog afkijken al ik het kwijt ben. Daarna wordt er wat geschreven en gestreept op formulieren en dan is de volgende groep. Als na juryberaad de namen worden genoemd van de mensen die naar de volgende auditieronde gaan blijkt dat er inderdaad wordt gekozen voor mensen die echt goed flamenco dansen. Ze gaan dus voor ‘the real stuff’ en dat vind ik erg sympathiek. Jammer dat ik daar niet bij hoor maar ik ben te realistisch en te nuchter om teleurgesteld te zijn. Ik ben nooit een musicalliefhebber geweest maar Zoor ga ik zeker zien, misschien wel vaker dan een keer. Ik zal een plek achter in de zaal vragen want ik weet nu al dat ik niet stil kan zitten.

Dit artikel is gepubliceerd in DANS magazine 2010 / 2

Dan begint de voorstelling. In steeds wisselende samenstelling dansen de jongsten van 4 jaar tot de tieners een afwisselend programma. De choreografieën zijn gemaakt voor kinderen maar in geen enkel opzicht kinderachtig. Sommige dansen zijn zelf erg pittig! De begeleiding en intermezzo´s door het eigen orkest zijn een enorme aanwinst voor de voorstelling. Zelf heb ik Mali Igraci (Mali onder insiders) wel eens gezien maar ik kende hun doelstelling en geschiedenis nog niet. Gelukkig was er presentatie. Presentatie kan de vaart erg uit een voorstelling halen en is niet altijd prettig maar Maja Kuijper gaf op een informele en professionele wijze tekst en uitleg. Je kijkt met andere ogen naar de voorstelling als je weet waar Mali Igraci voor staat. Conny van Belle is met Mali Igraci begonnen als groep waar kinderen konden leren dansen. Een keer per jaar lieten de kinderen aan familie en vrienden zien wat ze geleerd hadden. Toen bleek dat de kinderen dat optreden reuze leuk vonden is Mali Igraci een groep geworden die regelmatig optredens verzorgt. Nu is de groep een echte voorstellingsgroep en sinds 1990 wordt ze geleid door Tonny Stonner en repetitor Dominike Karantzounis. Toch hoeven kinderen niet geselecteerd te worden wanneer zij mee willen doen. Iedereen is welkom en iedereen doet mee in de voorstellingen. Het talent komt vanzelf boven drijven. En er zijn heel wat kinderen en tieners die echt veel talent hebben, die duidelijk zeer muzikaal zijn, een mooie danshouding hebben en ook nog aan hun podiumpresentatie denken.

Vijf dansen zijn mij bijgebleven. De eerste twee zijn een Ierse choreografie en een stuk Clogging. Deze techniek is erg moeilijk maar de kinderen en tieners hebben het snelle voetenwerk goed onder de knie. In een Israëlische dans van Ivon Despotovic´ konden met name de meisjes laten zien dat zij echt muzikaal zijn. Langzame dansen zijn veel moeilijker dan snelle omdat je de beweging helemaal over de frase of maat moet verdelen. Een paar jongere meisjes vondt het zichtbaar ´stoer´ om in deze dans tussen de oudere meisjes te staan. In een nieuwe Roemeense choreografie van Dominike Karantzounis worden twee hele andere disciplines op de proef gesteld. Naast typisch Roemeens partnerwerk zit er veel acteerwerk in dit stuk waarin een beer per ongeluk wordt neergeschoten maar gelukkig weer tot leven gewekt wordt. De finale bestond uit een serie Afrikaanse dansen. Ritme is belangrijk maar heel typisch zijn de soepele bewegingen van heupen, rug en schouders. Erg mooi om te zien dat er kinderen zijn bij wie deze stijl duidelijk heel goed past.

Het was absoluut de moeite waard naar deze voorstelling te gaan. Een afwisselende voorstelling, mooie muziek, een fijne sfeer en een kennismaking met heel wat talent.

Dit artikel werd gepubliceerd in Syncoopnieuws, september 2009